Miesiąc: Październik 2017

Instalowanie ochronników przepięciowych (ograniczników przepięć) w falownikach Fronius

Instalowanie ochronników przepięciowych (ograniczników przepięć) w falownikach Fronius

W przypadku rodziny falowników SYMO, modele od SYMO 10.0-3-M aż do SYMO 20.0-3-M, oraz falowników ECO 25.0-3-S i ECO 27.0-3-S, możliwe jest zabudowanie ochronników przepięciowych wewnątrz falownika, a dokładnie na jego bazie montażowej. Ponieważ w przypadku SYMO nie potrzebujemy bezpieczników gPV, a ECO ma je zabudowane wewnątrz, możemy zaoszczędzić na zewnętrznej skrzynce DC (która, ze względu na wymóg posiadania certyfikatów na napięcie stałe do 1000V – nie jest tania).

Poniżej kilka informacji na ten temat:

Dodatkowa korzyść: monitorowanie uszkodzenia wkładki

Większość szanowanych producentów osprzętu służącego do ochrony przed przepięciami: DEHN, Citel *) umożliwia monitorowanie stanu uszkodzenia ochronnika, nie tylko w formie wizualnej (“zielone”/”czerwone” okienko), ale też bardziej zaawansowanej: w postaci zestyku bezpotencjałowego.
Zestyk taki ma pin wspólny, jeden obwód Normalnie Otwarty (N/O) i jeden obwód Normalnie Zamknięty (N/C).
Uszkodzenie ochronnika lub jednej z wkładek ochronnika modułowego wymusza zmianę stanu obwodu: Normalnie Zamknięty zostaje rozwarty, a Normalnie Otwarty – zamknięty.

We wszystkich falownikach Fronius rodziny SnapINverter (SYMO, PRIMO, GALVO, ECO) mamy dwu-pinowe wejście, tzw. “S0”, które można skonfigurować do rozpoznawania stanu zewnętrznego zestyku. Przykładowy schemat połączeń jest następujący:

 

Podłączenie do falownika jest bardzo proste, dlatego że wszystkie niezbędne punkty przyłączenia są już przygotowane:

Dla falowników Fronius SYMO o mocach od 10.0kW wzwyż, oraz dla falowników ECO możliwe jest zamówienie ochronników przepięciowych T2 lub T1+T2 zainstalowanych na szynie TH-35 wewnątrz falownika. Są one wówczas skablowane (zjęcie poniżej), a falownik jest odpowiednio skonfigurowany.

Więcej o tym rozwiązaniu w ulotce:

.

Schematy elektryczne, również w wersji DWG, które mozna zaimportować do swojego projektu znajdują się na końcu tego artykułu.

Monitorowanie OVP po stronie AC i DC?

Tak, możliwe jest również monitorowanie wiekszej ilości ochronników, np. tych zabezpieczjących stronę AC. Po prostu wszystkie styki sygnalizujące awarię wkładki należy połączyć ze sobą szeregowo, jak na schemacie poniżej.

 

Zalecane typy ochronników

Jeśli Instalator chciałby samodzielnie wyposażyć w/w falowniki w ochronę przeciwprzepięciową po stronie DC, jest to jak najbardziej możliwe. Ochronniki, które testowała firma Fronius to:

  • CITEL DS50PVS-1000G/51
  • DEHN DG M YPV SCI 1000 FM
  • DEHN DG M YPV SCI 1200 FM
  • PHOENIX VAL-MS 1000DC-PV/2+V -FM — 2800627

Można również zastosować inne ochronniki szanowanych producentów (przestrzegamy przed zakupem tanich chińskich ochronników!), należy jednak zwrócić uwagę, że głębokość takiego ochronnika nie może przekraczać 69mm! W przeciwnym razie nie uda nam się poprawnie zamknąć falownika na bazie montażowej lub – co gorsze! – nie będzie poprawnego styku po stronie AC.

Schematy

Połączenie ochronników oraz sygnalizacji uszkodzenia pokazano na poniższych schematach:

dla SYMO:



dla ECO:




Czytaj dalej Czytaj dalej

“Pływające zero” – co to jest i dlaczego należy go unikać?

“Pływające zero” – co to jest i dlaczego należy go unikać?

W układzie trójfazowym bez połączonego przewodu neutralnego (np. w wyniku awarii lub błędu w instalacji) przy obciążeniu niesymetrycznym następuje przesunięcie punktu zerowego ze środka ciężkości trójkąta napięć zasilania 0  o wektor  U0’0  do punktu  0’.

W wyniku tego następuje asymetria napięć fazowych odbiornika UA, UB, UC :

|UA| ≠ |UB| ≠ |UC|

Przykład:

|UA| = 100V   |U0,0| = 130V

|UB| = |UC| = 317V


Uwaga! napięcia fazowe UA, UB lub UC mogą przyjąć na tyle dużą wartość, że może ono uszkodzić podłączone urządzenie trójfazowe, np. falownik.

Dlatego w układach trójfazowych najważniejszym połączeniem jest przewód neutralny.

Metody pomiaru

Najczęściej popełnianym błędem jest pomiar napięć fazowych przy użyciu multimetru. Ze względu na bardzo wysoką impedancję wejściową (liczoną w dziesiątkach MΩ), nie jest on wstanie zakłócić symetrii napięć, dlatego wskazania mogą wydawać się prawidłowe.
Dlatego doświadczeniu elektrycy sprawdzają napięcia przy pomocy … dwóch zwykłych, szeregowo połączonych żarówek. Stanowią one obciążenie, które może zakłócić symetrię układu i doprowadzić do przesunięcia “zera”. Po jasności świecenia można łatwo rozpoznać taki przypadek.

Najczęściej popełniane błędy w projektach PV

Najczęściej popełniane błędy w projektach PV

Błędy popełnianie na etapie projektowania z reguły są bardzo brzemienne w skutkach: w najlepszym wypadku mogą doprowadzić do droższej niż planowano budowy, w najgorszym – do katastrofy budowlanej. Z tym większym przerażeniem spotykam się z ogromną masą „projektów”, które choć podpisane przez osoby z tzw. uprawnieniami –zawierają liczne, niekiedy rażące błędy uniemożliwiające działanie elektrowni.
Dr inż. Maciej Piliński

Wiedza i doświadczenie


Choć wydaje się to niemożliwe, najczęściej popełnianym błędem przy projektowaniu jest zła dokumentacja projektowa, dokumentacja zbyt ogólna lub całkowity jej brak. Do tego dochodzi przygotowywanie projektów przez osoby uprawnione do projektowania instalacji elektrycznych, ale bez odpowiedniej wiedzy w zakresie fotowoltaiki. A przecież projektowanie instalacji PV wymaga wiedzy z dziedziny mechaniki, fizyki, astronomii, energetyki prądów stałych i prądu przemiennego, a przede wszystkim: doświadczenia w projektowaniu takich instalacji popartego ich udaną realizacją!
Przykładem, który dobrze obrazuje powyższe zagadnienie jest brak uwzględnienia zacienienia instalacji pobliskimi elementami: kominem, sąsiednim domem, dachem, drzewami, antenami satelitarnymi i TV, słupami. To często popełniany błąd. I nie chodzi o nawet o to, by takie zacienienie całkowicie wyeliminować – bo często jest to niemożliwe, albo ekonomicznie nieuzasadnione. Ale jeśli już występuje, należy wiedzieć jak zaprojektować instalację – np. odpowiednio połączyć moduły PV w łańcuchy lub zmienić orientację modułów (pionowo/poziomo), by zminimalizować jego skutki. Niezrozumienie istoty problemu związanego z zacienieniem prowadzi do projektów instalacji, w których na siłę „wciska się” moduły w określoną powierzchnię, bo takie jest życzenie inwestora. Dobry projektant poradzi sobie z tym zagadnieniem. W złym projekcie moduły ustawione teoretycznie pod optymalnym kątem będą zacieniane przez otaczające elementy, w znacznym stopniu ograniczając efektywną produkcję energii.

Optymalne ustawienie


Poruszając kwestię optymalnego kąta i orientacji modułów nie sposób nie odnieść się do niezrozumiałej tendencji ustawienia modułów w taki sposób, aby teoretycznie wyliczone uzyski z instalacji były maksymalne. I to bez względu na wiążące się z tym koszty. Czy konstrukcja o bizantyjskiej formie będzie estetycznie wyglądać na dachu – nie. Czy moduły ustawione niczym żagle będą stanowiły większe obciążenie dla konstrukcji dachu – zdecydowanie tak. Ale wystarczy policzyć uzyski energii w instalacji ustawionej optymalnie (teoretycznie 36° nachylenia i orientacja idealnie na południe) i porównać je do uzysków energii w instalacji ustawionej przykładowo pod kątem 10° w kierunku wschodnim, by przekonać się, że potencjalnie większe zyski nigdy nie pokryją kosztów skomplikowanej i narażonej na podmuchy wiatru konstrukcji.
Na drugim końcu szali są instalacje, które wpisują się w skomplikowaną konstrukcję dachu dążąc do maksymalizacji mocy instalacji – za wszelką cenę. Takie postępowanie jest zrozumiałe z punktu widzenia instalatora: im większa moc instalacji, tym potencjalnie większy zarobek. Ma się to jednak nijak do rzeczywistych potrzeb klienta, a nawet do faktycznych możliwości instalacji. Stąd wiele realizacji, gdzie moduły pokrywają całą dostępną połać dachu po wszystkimi możliwymi kątami i azymutami. Ani to nie wygląda estetycznie, ani tym bardziej nie przekłada się na opłacalność całego przedsięwzięcia.

Konstrukcje wsporcze


Zagadnienie konstrukcji wsporczych pod moduły to kolejny temat rzeka. Zbyt często do projektu instalacji PV nie są zapraszani projektanci-konstruktorzy. Brak dobrego projektu konstrukcji nośnej, nie uwzględnienie warunków panujących w danej strefie wiatrowej oraz strefie śniegowej, a także jakże częsty brak jakiejkolwiek wiedzy na temat aktualnego stanu konstrukcji dachu, to tylko najlżejsze z popełnianych grzechów. Nawet w przypadku dużych elektrowni fotowoltaicznych, kosztujących miliony złotych, oszczędza się na badaniach geologicznych gruntu i dobiera się konstrukcje kierując się kryterium najniższej ceny. A przecież konstrukcja wsporcza jest jak gwóźdź podtrzymujący cenny obraz – oszczędność kilku złotych może doprowadzić do ogromnych strat.

Zabezpieczenia


Kluczowym elementem projektu jest dobór odpowiednich zabezpieczeń zarówno po stronie prądu stałego, jak i po stronie prądu przemiennego. W tym pierwszym przypadku można spotkać albo brak właściwego zabezpieczenia łańcuchów modułów albo ich zabezpieczanie w konfiguracjach, gdy nie jest ono konieczne. Używanie w obwodach prądów stałych zabezpieczeń, które mogą być stosowane wyłącznie dla prądów przemiennych to błąd, który powinien skutkować odbieraniem projektantowi jego uprawnień do projektowania.
Niezwykle ważnym elementem zabezpieczeń jest ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa, która z powodzeniem może stanowić temat na kilka osobnych artykułów. Zapewne ze względu na złożony charakter tej materii projekt takiej ochrony nie jest wykonywany właściwie lub nie jest wykonywany w ogóle. Ale nawet rezygnacja z takiej ochrony – głównie ze względu na niemały, dodatkowy koszt – również powinna zostać podjęta w wyniku świadomej i wspólnej decyzji projektanta i inwestora, po poprawnym oszacowaniu wiążącego się z tą decyzją ryzyka.

Dobór modułów i falowników


W dalszej kolejności należy poruszyć tematu błędnego łączenia modułów PV do falownika lub niewłaściwego ich wzajemnego doboru – zarówno pod względem optymalizacji uzysków, jak i ryzyka uszkodzenia falownika. Istotą dobrego doboru jest zrozumienie danych technicznych zamieszczonych zarówno w karcie katalogowej modułów, jak i w karcie katalogowej falownika. Niezrozumiałe jest dlaczego projektanci nagminnie ignorują fakt istnienia zarówno instrukcji obsługi, jak i instalacji tych urządzeń. Tymczasem nawet moduły fotowoltaiczne posiadają instrukcję obsługi i montażu! Nie wszystkie informacje zawarte są w kartach katalogowych – zawsze należy sięgnąć po informacje znajdującą się w innych dokumentach, w tym również w obowiązujących normach i przepisach prawa budowlanego. Bardzo pomocne są szkolenia organizowane przez producentów tych urządzeń. Z doświadczenia autora niniejszego artykułu wynika jednak, że gdy szkolenia są bezpłatne nie gwarantują właściwego poziomu przekazywanej wiedzy, a z kolei gdy są odpłatne – traktowane są przez projektantów jako zbędny wydatek, a nie inwestycję w swoje umiejętności.

Wracając do zagadnień związanych z właściwym doborem modułów. Aż nazbyt często można spotkać projekty, w których nie bierze się pod uwagę zakresów napięć i prądów wejściowych falownika, a to przecież podstawy projektowania! Owszem, niektórzy projektanci zaczynają rozumieć znaczenie temperatury i jej wpływ na wartości napięć, prądów i mocy modułów. Zwiększa się świadomość uwzględnienia wpływu ujemnych temperatur na napięcie układu otwartego łańcucha modułów i ewentualność uszkodzenia falownika, gdy napięcie to przekroczy dopuszczalną wartość. Ale niewielu projektantów sprawdza wpływ temperatur dodatnich na napięcia w punkcie mocy maksymalnej, a przecież warunki takie występującą w trakcie dni o najwyższych wartościach promieniowania słonecznego. W efekcie łańcuchy o zbyt małej ilości modułów mogą poprawnie pracować w miesiącach zimowych, ale latem nie będą w stanie dostarczyć wartości napięć pozwalających na efektywną pracę falownika.
Instalacje, w których optymalnie dobrano długość łańcuchów i jeszcze uwzględniono ten dobór przy rozmieszczaniu modułów na podkonstrukcjach wsporczych, a w efekcie – przygotowano elegancki pod względem technicznym projekt, w którym mechaniczne rozmieszczenie modułów i ich elektryczne połączenie są ze sobą spójne, można niestety policzyć na palcach jednej ręki.

„Cena czyni cuda”


Kolejnym błędem popełnianym przy projektowaniu konstrukcji, doborze modułów, kabli, falowników, zabezpieczeń jest kierowanie się kryterium najniższej ceny. Oczywiście, aspekt ekonomiczny jest niezwykle ważny w dobrym projekcie. Niemniej autor niniejszego artykułu obserwuje tendencje do potaniania instalacji, w których projektanci kierują się wyłącznie kryterium najniższej ceny, a nie liczą się z tak ważnymi aspektami jak: jakość, gwarancja (w tym możliwość jej wyegzekwowania!) czy dostępność serwisu. Elementy mające znamię „taniości” przynoszą krótkotrwałą radość, a mszczą się w bardzo przykry sposób. Niestety, nie na projektancie, lecz na inwestorze.

Złote reguły projektowania


Na koniec należy wspomnieć, że nadal zbyt często projektanci instalacji kierują się przypadkowo zasłyszanymi, niesprawdzonymi „prawami” lub „regułami”, często dla podkreślenia aury tajemniczości, nazywanymi jako „niepisane” lub „złote”. W efekcie powstają projekty drogie w realizacji, wymagające dodatkowych prac i materiałów.

Zamiast podsumowania


Jak wynika z powyższego tekstu błędy w projektach się zdarzają. Sięgnięcie do wskazówek praktyków oraz istotnych informacji znajdujących się na stronach producentów urządzeń, pozwoli uniknąć ich w przyszłości. Gorąco zachęcam do korzystania z profesjonalnych szkoleń oferowanych przez producentów poszczególnych komponentów instalacji PV. Każda złotówka wydana na poszerzanie swojej wiedzy to najwyżej oprocentowana inwestycja na przyszłość!

Ważna książka o fotowoltaice

Ważna książka o fotowoltaice

Pojawiło się nowe, już VI wydanie pozycji książkowej traktująca o fotowoltaice. Nie ma takich książek zbyt wiele, więc tym bardziej powinna cieszyć i stanowić obowiązkową lekturę każdego instalatora. Książka zawiera wiele szczegółów technicznych, przeznaczona jest zatem raczej dla firm instalujących lub przymierzających się do instalowania PV.
Do kupienia na stronie wydawcy (GLOBEnergia) za ok. 80 zł.

“Poradnik Instalacje Fotowoltaiczne edycja VI”

Bogdan Szymański
ISBN: 978-83-65874-00-9
format B5, oprawa miękka, s. 315

Książka dedykowana jest świadomym inwestorom, monterom i handlowcom, którzy zamierzają rozpocząć swoją przygodę z fotowoltaiką lub już są na początku tej drogi. Poszczególne rozdziały prowadzą czytelnika od doboru optymalnych modułów fotowoltaicznych, przez dobór falownika aż do konfiguracji całej instalacji tak, aby działała ona możliwie najefektywniej. W książce przedstawiono szereg najczęściej popełnianych błędów instalacyjnych, ale i rad, których należy się trzymać, aby planowana instalacja działała poprawnie i wydajnie przez długie lata. Zainteresowanych pasjonatów energetyki słonecznej zapraszam do odwiedzenia bloga solaris18.blogspot.com, gdzie od kilku lat poruszam tematy związane z fotowoltaiką i nie tylko.

Życzę miłej lektury!
Bogdan Szymański

SPIS TREŚCI VI wydania “Instalacje fotowoltaiczne”:
1. Moduły fotowoltaiczne
     1.1. Moduł fotowoltaiczny – definicja i budowa
     1.2. Podział ogniw i modułów fotowoltaicznych ze względu na materiał półprzewodnikowy
          1.2.1. Moduły zbudowane z ogniw z krzemu krystalicznego
          1.2.2. Moduły cienkowarstwowe
     1.3. Podział modułów PV ze względu na budowę ogniw PV lub modułu PV
          1.3.1. Cienkowarstwowe hybrydowe moduły fotowoltaiczne
          1.3.2. Moduły monokrystaliczne z obiema elektrodami z tyłu (all back contact)
          1.3.3. Moduły monokrystaliczne typu hit
          1.3.4. Moduły oparte o ogniwa typu PERC
          1.3.5. Moduły PV szyba – szyba
          1.3.6. Moduły PV w technologii SMARTwire
          1.3.7. Dwustronne moduły PV
     1.4. Udział w rynku poszczególnych typów modułów PV
     1.5. Zestawienie typów i podstawowych parametrów modułów PV
     1.6. Praktyczne znaczenie liczby bus bar-ów
     1.7. STC, NOCT – warunki w jakich badane są moduły PV
     1.8. Charakterystyka prądowo – napięciowa i najważniejsze parametry elektryczne
     1.9. Zmiana mocy, napięcia oraz prądu wraz ze zmianą warunków słonecznych
     1.10. Zmiana mocy, napięcia oraz prądu wraz ze zmianą temperatury
     1.11. Jak poznać moduły wykonane z wysokiej lub niskiej jakości ogniw?
          1.11.1. W oparciu o parametry elektryczne
          1.11.2. W oparciu o wygląd
     1.12. Sprawność modułów PV
     1.13. Znaczenie praktyczne sprawności
     1.14. Dodatnia tolerancja i jej znaczenie przy wyborze modułu PV
     1.15. LID i roczna utrata mocy
         1.15.1. Moduły z dodatkiem galu
         1.15.2. Początkowy wzrost mocy modułów CIGS
     1.16. Degradacja foli EVA
     1.17. Sprawność przy niskim natężeniu promieniowania słonecznego
     1.18. Certyfikaty i normy
     1.19. PVT – połączenie modułu pv z kolektorem słonecznym
 
2. Falowniki i optymalizatory mocy
     2.1. Budowa i podział falowników
         2.1.1. Podział falowników ze względu na izolację
         2.1.2. Podział falowników ze względu na typ instalacji
         2.1.3. Podział falowników ze względu na wielkość
     2.2. Mikro-, szeregowy czy centralny – jaki falownik wybrać?
     2.3. MPP traker – czym jest i jakie spełnia zadania
     2.4. Zależność sprawności falownika od napięcia i obciążenia
     2.5. Napięciowy zakres pracy falownika
     2.6. Sprawność falowników
     2.7. Mikrofalowniki w instalacji
         2.7.1. Zalety mikrofalowników
         2.7.2. Ograniczenia mikrofalowników
         2.7.3. Mikrofalowniki – kiedy pomyśleć o wyborze
     2.8. Optymalizatory mocy (power optimizer)
         2.8.1. Zasada działania
         2.8.2. Stałe napięcie na module PV i na łańcuchu modułów PV
         2.8.3. Optymalizacja mocy na poziomie ogniw PV
         2.8.4. Monitorowanie pracy na poziomie modułu i funkcje bezpieczeństwa
         2.8.5. Porównanie funkcjonalności optymalizatorów mocy
     2.9. Porównanie mikrofalowników i optymalizatorów mocy
     2.10. Monitoring pracy falowników
     2.11. Wymagania OSD względem konfiguracji falowników
     2.12. Analiza karty katalogowej
 
3. Dobór i optymalizacja instalacji PV
     3.1. Pochylenie i azymut instalacji fotowoltaicznej
     3.2. System nadążny
     3.3. Odstępy między rzędami
     3.4. Wskaźnik wykorzystania przestrzeni montażowej
     3.5. Sposoby łączenia modułów w instalacji
         3.5.1. Połączenie szeregowe i równoległe modułów PV
         3.5.2. Niedopasowanie prądowe i napięciowe
     3.6. Przewody i kable w instalacji pv
         3.6.1. Wybór rodzaju kabli oraz ich prowadzenie
         3.6.2. Dobór przekroju poprzecznego żył przewodów i kabli w instalacji PV
         3.6.3. Tabele doboru przekroju poprzecznego kabli  i przewodów do instalacji PV
     3.7. Zabezpieczenia w instalacjach PV
         3.7.1. Bezpieczniki
         3.7.2. Wyłączniki nadprądowe
         3.7.3. Wyłącznik różnicowo – prądowy w instalacji PV
         3.7.4. Ograniczniki przepięć i instalacja odgromowa
         3.7.5. Uziemienie i połączenie wyrównawcze
     3.8. Dopasowanie typu modułów do falownika
     3.9. Dopasowanie mocy modułów PV do mocy falownika
     3.10. Obliczenie minimalnego i maksymalnego napięcia łańcucha modułów PV
     3.11. Wyznaczenie maksymalnego prądu zwarcia łańcucha modułów PV
     3.12. Obliczenie minimalnej i maksymalnej liczby modułów PV w łańcuchu
     3.13. Wybór typu instalacji
     3.14. Licznik w instalacji sieciowej on grid i bilansowanie międzyfazowe
     3.15. Dobór mocy instalacji sieciowej – on grid
     3.16. Przykład doboru instalacji sieciowej
         3.16.1. Dobór mocy w oparciu za zużycie energii
         3.16.2. Weryfikacja mocy po analizie dostępnej przestrzeni montażowej
         3.16.3. Dobór mocy falownika do modułów PV
         3.16.4. Dobór łańcuchów modułów pv do falownika
         3.16.5. Przewody i zabezpieczenia
         3.16.6. Schemat instalacji oraz plan obwodów
     3.17. Plan obwodów – string plan
     3.18. Uruchomienie falownika w instalacji sieciowej
     3.19. Instalacje wyspowe
         3.19.1. Bezpośrednie zasilanie urządzeń prądu stałego
         3.19.2. Zasilanie urządzeń z wykorzystaniem regulatora ładowania
         3.19.3. Zasilanie urządzeń z wykorzystaniem przetwornicy DC/AC oraz regulatora ładowania
     3.20. Dobór instalacji wyspowej i hybrydowej do zasilania budynków
     3.21. Dokumentacja i testy po wykonaniu instalacji
         3.21.1. Kontrola i podstawowe pomiary i testy
         3.21.2. Pomiary i analiza charakterystyki prądowo-napięciowej
         3.21.3. Badanie kamerą termowizyjną modułów PV
         3.21.4. Dokumentacja
         3.21.5. Przykładowy protokół z pomiarów i testów instalacji PV
     3.22. Współpraca instalacji PV z pompą ciepła
     3.23. Co należy przewidzieć na etapie budowy domu pod kątem montażu instalacji PV
 
4. Akumulatory w systemach pv
     4.1. Technologie akumulatorów stosowane we współpracy z systemami pv
     4.2. DOD, SOC i liczba cykli ładowania
     4.3. Wpływ temperatury na prace akumulatorów
     4.4. Współpraca falownika z akumulatorami
 
5. Konstrukcje wsporcze oraz montaż modułów i falowników
     5.1. Systemy mocowań na dachach skośnych
     5.2. Systemy mocowań na dachach płaskich
     5.3. Rozplanowanie modułów PV i odstępy brzegowe na dachach płaskich oraz skośnych
     5.4. Systemy mocowań na gruncie
     5.5. Montaż modułów do konstrukcji wsporczej
     5.6. Certyfikaty i normy konstrukcji wsporczych
     5.7. Montaż falownika
 
6. Problemy projektowe, wykonawcze i eksploatacyjne
     6.1. Zacienienie na instalacjach PV
         6.1.1. Rola i znaczenie diod obejściowych
         6.1.2. Wpływ zacienienia na pracę modułu PV
         6.1.3. Energetyczne skutki zacieniania
         6.1.4. Uwzględnianie zacienienia w rozplanowaniu modułów
         6.1.5. Unikanie przy montażu stref zacienienia
     6.2. Gorący punkt (hot spot)
     6.3. Korozja warstwy TCO
     6.4. Degradacja indukowanym napięciem PID
     6.5. Prąd upływu
     6.6. Unikanie pętli indukcyjnej
     6.7. Zwarcie doziemne generatora PV
     6.8. Moc czynna, bierna, pozorna – cos(φ), tg(φ) falownika
     6.9. Wzrost napięcia w miejscu przyłączenia falownika
     6.10. Możliwości przyłączenia instalacji do sieci
     6.11. Mycie instalacji PV
     6.12. Błędy wykonawcze
 
7. Ekonomika, otoczenie prawne i uzysk energii z instalacji fotowoltaicznych
     7.1. Produkcja energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznej
         7.1.1. Źródła danych o nasłonecznieniu
         7.1.2. Uzysk energii z instalacji PV
     7.2. Jak obliczyć uzysk energii z instalacji?
     7.3 składowe kosztów instalacji fotowoltaicznej
     7.4. Koszty eksploatacyjne
     7.5. System rozliczenia energii wyprodukowanej przez instalację PV
     7.6. Wymóg umowy kompleksowej dla prosumenta
     7.7. Bilansowanie międzyfazowe a ekonomika falowników jednofazowych
     7.8. Prosty okres zwrotu mikroinstalacji
 
8. Wydarzenia branżowe